Belediyeler tarafından kaçak yapı gerekçesiyle verilen yıkım kararları ve ağır para cezaları, her zaman hukuka uygun olmayabilir. Peki bu kararlara itiraz etmek mümkün mü? Hangi hukuki gerekçelerle encümen kararları iptal ettirilebilir?
Bir Aylık Süre Beklenmeden Verilen Yıkım Kararı Hukuka Aykırıdır
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca, ruhsatsız yapı tespit edildiğinde önce yapı tatil tutanağı düzenlenir ve yapı sahibine ruhsat alması için en fazla bir aylık süre tanınır. Yıkım kararı ancak bu sürenin sonunda aykırılığın giderilmemesi hâlinde alınabilir.
Danıştay 6. Dairesi yerleşik içtihatlarında bu ilkeyi defalarca vurgulamıştır. Süre dolmadan verilen yıkım kararları hukuka aykırı olup iptali gerekir. Somut bir davada yapı tatil tutanağından yalnızca 15 gün sonra encümen kararıyla yıkıma hükmedilmesi bu gerekçeyle iptal edilebilir niteliktedir.
Taşınmazı Satın Alan Kişiye Para Cezası Kesilemez
Cezaların şahsiliği ilkesi, idari para cezalarında da geçerlidir. İmar Kanunu m.42 uyarınca para cezası ancak kaçak yapıyı inşa eden kişiye uygulanabilir. Taşınmazı sonradan satın alan ve yapıların hiçbirini yapmayan malikin cezalandırılması anayasal ilkelere aykırıdır.
Anayasa Mahkemesi ve Danıştay kararları açıkça ortaya koymaktadır: İdare, yapıyı kimin yaptığını araştırmaksızın sırf güncel tapu maliki olduğu gerekçesiyle kişiye ceza kesemez. Uydu görüntüleri ve tapu devir tarihiyle yapıların satın alma öncesinde mevcut olduğu kanıtlandığında para cezasının iptali mümkündür.
42/ç Bendi Uygulanabilmesi İçin Bildirim Zorunludur
İmar Kanunu m.42/ç bendi kapsamında ağırlaştırılmış ceza uygulanabilmesi için idarenin, ilgilisine açıkça bildirimde bulunması ve bir ay içinde aykırılığın giderilmesi hâlinde bu ek cezanın tahsil edilmeyeceğini belirtmesi zorunludur. Danıştay 6. Dairesi 2025 tarihli kararında bu bildirim yapılmaksızın kesilen ek cezaların hukuka aykırı olduğunu net biçimde ortaya koymuştur.
Taşınmazın Ruhsata Bağlanma İmkânı Varsa Yıkım Kararı Orantısızdır
Bölgede yürürlükte bir imar planı varsa ve taşınmaz konut alanında kalıyorsa yapının ruhsata bağlanma imkânı mevcuttur. Bu durumda doğrudan yıkım kararı verilmesi, İmar Kanunu'nun amacıyla bağdaşmaz. Kanun koyucu, yapı sahiplerine önce yapıyı yasallaştırma hakkı tanımaktadır.
Yürütmenin Durdurulması Talep Edilebilir
Yıkım kararı uygulandığında telafisi mümkün olmayan zararlar doğacaksa, idare mahkemesine yürütmenin durdurulması talebiyle başvurulabilir. İşlemin açıkça hukuka aykırı olması ve ağır zarar tehlikesi bir arada bulunuyorsa mahkeme, davalı idarenin savunması beklenmeksizin yürütmeyi durdurabilir.
Sonuç
Belediye encümen kararlarının otomatik olarak doğru olduğu varsayılmamalıdır. Süre ihlali, cezaların şahsiliği ilkesinin ihlali, bildirim eksikliği ve orantısız yaptırım gibi gerekçelerle bu kararlar idare mahkemesinde iptal ettirilebilir. İstanbul ve Üsküdar'da bu tür imar uyuşmazlıklarında hukuki destek almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Yazar: Eylem KOCABAŞ
Yorumlar
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın!